Atrakcje i ciekawostki na trasie
Głuszyca – miejscowość położona u podnóża Gór Sowich, której rozwój był silnie związany z przemysłem włókienniczym. Dawne zakłady, fabryczne zabudowania i pozostałości infrastruktury przemysłowej przypominają o czasach, gdy była to ważna osada przemysłowa regionu. Stąd wyruszymy na szlak prowadzący w głąb Gór Sowich.
Stawy nad Głuszycą – zespół zbiorników wodnych położonych w dolinie przy ulicy Leśnej. Powstały jako element infrastruktury przemysłowej i służyły przede wszystkim do zaopatrywania miejscowych zakładów włókienniczych w wodę technologiczną. Dziś tworzą malowniczy zakątek, który jest chętnie odwiedzany przez spacerowiczów i wędkarzy.
Włodarz – 811 m n.p.m. – jeden z najbardziej znanych szczytów Gór Sowich, którego historia jest nierozerwalnie związana z tajemniczym projektem Riese, realizowanym przez III Rzeszę podczas II wojny światowej. W masywie góry drążono rozległy system podziemnych korytarzy i hal, a na powierzchni można dostrzec pozostałości prowadzonych prac budowlanych, betonowe konstrukcje i ślady infrastruktury technicznej. Do dziś nie ma pewności, jakie miało być ostateczne przeznaczenie całego kompleksu.
Grządki – przejdziemy przez leśne okolice położone pomiędzy masywem Włodarza a Osówką. To fragment trasy, na którym nadal towarzyszyć nam będą ślady wojennej historii Gór Sowich i tajemniczego przedsięwzięcia Riese.
Podziemne Miasto Osówka – jeden z największych i najciekawszych obiektów należących do kompleksu Riese. Prace rozpoczęto tutaj w 1943 roku, wykorzystując do nich więźniów i robotników przymusowych, którzy pracowali w skrajnie ciężkich warunkach. Powstał rozległy system podziemnych korytarzy, hal i betonowych konstrukcji, jednak budowy nie ukończono przed końcem wojny. Podczas zwiedzania z przewodnikiem poznamy historię powstawania obiektu, zobaczymy wykute w skale korytarze, potężne hale oraz ślady niedokończonych prac. To miejsce pozwala lepiej zrozumieć skalę i tragiczne okoliczności realizacji projektu Riese.
Kolce – niewielka miejscowość położona w dolinie pomiędzy Głuszycą a Sierpnicą. W czasie II wojny światowej okolica była związana z działalnością kompleksu Riese i funkcjonowaniem obozów pracy, których więźniowie byli wykorzystywani przy budowie podziemnych obiektów.
Kompleks Włodarz – jeden z największych i najbardziej rozbudowanych obiektów tajemniczego projektu Riese, realizowanego przez Niemców w Górach Sowich podczas II wojny światowej. Podczas zwiedzania z przewodnikiem poznamy podziemne korytarze i hale wykute w skale, a także historię budowy, przy której wykorzystywano pracę więźniów i robotników przymusowych. Elementem zwiedzania jest też przepłynięcie łodzią po zalanej części podziemi.
Walim – miejscowość położona u podnóża Gór Sowich, której historia mocno wiąże się z przemysłem włókienniczym oraz wojennymi przedsięwzięciami III Rzeszy. Okolice Walimia były jednym z ważniejszych obszarów realizacji projektu Riese, a ślady tamtych wydarzeń do dziś stanowią charakterystyczny element historii regionu.
Wielka Sowa 1015 m n.p.m. – najwyższy szczyt Gór Sowich i jeden z najbardziej rozpoznawalnych punktów widokowych Sudetów Środkowych. Na wierzchołku znajduje się kamienna wieża widokowa z początku XX wieku, z której przy dobrej pogodzie można podziwiać rozległą panoramę obejmującą m.in. Karkonosze, Góry Stołowe, Masyw Śnieżnika i Masyw Ślęży. Wielka Sowa należy również do Korony Gór Polski.
Przełęcz Jugowska – jedna z najbardziej znanych przełęczy Gór Sowich, położona na wysokości około 801 m n.p.m. Stanowi popularny punkt wypadowy na Wielką Sowę i Kalenicę, a zimą jest wykorzystywana jako baza dla narciarzy biegowych.
Schronisko PTTK Zygmuntówka – klimatyczne schronisko górskie położone na wysokości około 740 m n.p.m., na zboczu Rymarza. Obiekt powstał w 1926 roku i początkowo nosił nazwę Henkelbaude. Dziś jest doskonałym miejscem na odpoczynek po całym dniu wędrówki i nocleg w górskiej atmosferze.
Zimna Polanka – leśna polana położona na grzbiecie Gór Sowich, na trasie prowadzącej w kierunku Kalenicy. To spokojny fragment wędrówki, podczas którego będziemy przemierzać gęste lasy bukowe i świerkowe.
Słoneczna – szczyt o wysokości około 960 m n.p.m., położony w sąsiedztwie Kalenicy. Wzniesienie znajduje się na terenie rezerwatu przyrody „Bukowa Kalenica”, chroniącego cenne fragmenty górskiego lasu bukowego. Warto zwrócić uwagę na charakterystyczne, często poskręcane i karłowate buki, których wygląd jest efektem trudnych warunków siedliskowych.
Kalenica 964 m n.p.m. – trzeci co do wysokości szczyt Gór Sowich, na którym znajduje się charakterystyczna stalowa wieża widokowa. Konstrukcja powstała w 1933 roku i ma dwa tarasy widokowe, z których można podziwiać panoramę okolicznych pasm górskich, m.in. Karkonoszy, Masywu Śnieżnika i Gór Stołowych. Szczyt leży na terenie rezerwatu „Bukowa Kalenica”, znanego z wyjątkowych form karłowatych buków.
Platforma widokowa pod Kocim Grzbietem – drewniany taras widokowy położony na zboczu Kociego Grzbietu, na wysokości około 519 m n.p.m. Powstał w 2011 roku i nosi imię Janka Gajdy, jednego ze współzałożycieli Stowarzyszenia Wielka Sowa. Rozciąga się stąd panorama Kotliny Dzierżoniowskiej z Bielawą i Dzierżoniowem oraz Masywem Ślęży, a z drugiej strony widoczne są Kalenica i Ciemny Jar.
Uwaga: plan, planem, ale przewodnik może zmieniać plan w ciągu dnia m.in. ze względów bezpieczeństwa (burza, ulewy, silne porywy wiatru etc.).